Arrazakeria, atzerritarrekiko edo atzerriko gauzekiko gorrotoa edo aurkako jarrera da. Arrazistek ez dutena onartu nahi, haien erruz sortzen direla atzerritaren bandek beti pentsatzen dute atzarritar guztiak gaiztoak direla, edo zerbait txarra egingo dutela. Normalean arrazakiaren ondorioak gehien sufritzen dituztenak Iberoamerikarrak eta Afrikarrak dira. Esaterako, ´´ latin king´´ izeneko banda baztertuak sentitzeagatik sortzen diren banda askotako bat da. Bai, onartzen dugu atzerritar batzuk ez gaituztela errespetatzen eta beraiek direla gu ez gaituztenak onartzen, baina horregatik ezin ditugu atzerritar guztiak baztertu edo gorrotatu behar.Adibidez, hiru Iberoamerikarrek neska bat bortxatzen dute.Horregatik Iberoamerika guztiak gorrotatu al ditugu? Nire ustez , ez.
Laburbilduz, ezin ditugu atzerritar guztiak epaitu gutxi batzuk egiten dutenagatik.
Teorialari gehienek bi arrazismo mota bereizten dituzte: alde batetik ARRAZISMO EZ-IGUALITARIOA beste arrazakoak gutxiesten dituenerenak gizartean leku jakin bat beheragoko mailan ematen dienarena; eta bestetik
ARRAZIZMO DIFERENTZIALISTA, biktima den taldeari batere lekurikuzten ez
diona eta baztertzen, kanpora bidaltzen eta suntzitzen duena.
Biak zenbait ezaugarritan bat datoz: ez dute onartzen gizarteria unibertzalaren ideia; gizabanakoak arraza baten, kultura baten, nazio baten ordezkariak besterik ez direla.
ARRAZAKERI MOTAK:
Antisemitismoa: sentimendu arrazista zaharren eta zabalduenetarikoa dugu antisemitismoa mundu osoan, juduen aurka gauzatutakoak. Errege katolkoak egotzi zituzten Espaniatik XV. mendean, lehen deportazio masiboen aretan dagoene. Alemanian, XX. mendeko lehen erdian erregimen naziak agindu egin zuen. Ezaugarri arrazistak ere bazituen, bereziki juduen aurkakoak. Hauek holokausto izeneko garai zoritxarreko eta kriminala aurera eraman izan zuten.
Apartheid: Hegoakrikan apartheid izeneko erregimena idarrean egon zen XX. mendean zahar, arrazakiaren adibide ona izan zena. Bere kasuan, arraza beltzeko pertsonak baztertzen zituen, arraza zurikoen nagusitasuna sustatuz.
Ku Klux Klan: Erakunde arrazisten artean, Ku Klus Klan ezagunetarikoa da. 1865ean sortui zuten AEBetan, eta gaur egun oraindik desagertu ez bada ere, oso modu isoslatuan ibiltzen da.
Pertsona askok pentsatu arren arrazakeria esklabutzarekin, zapalkuntzarekin, erbesteratzeekin edota kanpotarrekin amaitu zela; baina errealitatea ez da hori. Arrazakeria aldatu egin da eta ez amaitu, aldaketak horiek " Arrazakeriaren forma berriak " dira.
Arrazakeria nola aldatu den jakiteko aldaketa klabe bat dago . Gaur egun pertsona gahienak ez-arraziztazat daukate bere burua eta ekintza ez-arrazizten alde daude.Ala ere egunero-egunero entzuten dugu inmigranteekiko tratu desberdina edo negatiboa: Errumaniar gitanoak Frantziatik erbesteratzeko nahia, ijitoak gipoituak izan direla Italian, Alemanian eta Espanian.
SOS ARRAZAKERIA
1.-Taberna, diskoteka edo beste lokal batean sartzerakoan baztertuak izan diren pertsona askoren salaketak jasotzen dira.
2.-Etorkinek pisu bat bilatzean aurkitzen dituzten oztopoak.
3.- Eskoletan klaseetan gertatzen diren gatazka arrazista eta xenofoboak
aurre egiteko.
Arrazakeria forma berrietan bi mota aurkitzen dira: ageriko arrazakeria.
Lehenengo ageriko arrazakeria eta bigrren ezkutuko arrazakeria. Lehenengo motaren arabera ekintza arraziztak kontzienteki eta argi eta garbi identifikatuei egiten die erreferentzia. Bigarren mota aldiz, kontzienteki egiten ez diren ekintza arraziztak dira. Arrazakeria mota hauek bananduta nahiz batera eman daitezke.
Esan beharra dago gaur egungo egoera, arrazakeria ezkutatuarekin guztiz lotuta dagoela. Europako pertsona gehienek guztiz txarto ikusten dute inmigranteei tratu deberdinak egitea. Hasiera batean guztiz baikorra izan baharko zen datu hau ostopo bilakatzea da.
Arrazakeria forma berrietan bi mota aurkitzen dira :AGERIKO arrazakeria eta EZKUTUKO arrazakeria . Lehenego motaren arabera ekintza arraziztak kontzienteki eta argi eta garbi identifikatuei egiten die erreferentzia . Bigarren motak aldiz, kontzienteki egiten ez diren ekintza arraziztak dira. Arrazakeria mota hauek bananduta nahiz batera eman daitezke.
Esan beharra dago gaur egungo egoera, arrazakeria ezkutuarekin guztiz lotua dagoela.Europako pertsona gehienek guztiz txarto ikusten dute inmigranteei tratu desberdinak egitea.hau da,jendea bere buruaez-arraziztatzat badu, arrazakeria kontrako kanpainekin ez dira identifikatuta sentituko, ,hori dela eta,oraingoz, ezin izango dugu arrazakeria gure artetik baztertuko.
Arrazakeria, atzerritarrekiko edo atzerriko gauzekiko gorrotoa edo aurkako jarrera da. Arrazistek ez dutena onartu nahi, haien erruz sortzen direla atzerritaren bandek beti pentsatzen dute atzarritar guztiak gaiztoak direla, edo zerbait txarra egingo dutela. Normalean arrazakiaren ondorioak gehien sufritzen dituztenak Iberoamerikarrak eta Afrikarrak dira. Esaterako, ´´ latin king´´ izeneko banda baztertuak sentitzeagatik sortzen diren banda askotako bat da. Bai, onartzen dugu atzerritar batzuk ez gaituztela errespetatzen eta beraiek direla gu ez gaituztenak onartzen, baina horregatik ezin ditugu atzerritar guztiak baztertu edo gorrotatu behar.Adibidez, hiru Iberoamerikarrek neska bat bortxatzen dute.Horregatik Iberoamerika guztiak gorrotatu al ditugu? Nire ustez , ez.
Laburbilduz, ezin ditugu atzerritar guztiak epaitu gutxi batzuk egiten dutenagatik.
Teorialari gehienek bi arrazismo mota bereizten dituzte: alde batetik ARRAZISMO EZ-IGUALITARIOA beste arrazakoak gutxiesten dituenerenak gizartean leku jakin bat beheragoko mailan ematen dienarena; eta bestetik
ARRAZIZMO DIFERENTZIALISTA, biktima den taldeari batere lekurikuzten ez
diona eta baztertzen, kanpora bidaltzen eta suntzitzen duena.
Biak zenbait ezaugarritan bat datoz: ez dute onartzen gizarteria unibertzalaren ideia; gizabanakoak arraza baten, kultura baten, nazio baten ordezkariak besterik ez direla.
ARRAZAKERI MOTAK:
Antisemitismoa: sentimendu arrazista zaharren eta zabalduenetarikoa dugu antisemitismoa mundu osoan, juduen aurka gauzatutakoak. Errege katolkoak egotzi zituzten Espaniatik XV. mendean, lehen deportazio masiboen aretan dagoene. Alemanian, XX. mendeko lehen erdian erregimen naziak agindu egin zuen. Ezaugarri arrazistak ere bazituen, bereziki juduen aurkakoak. Hauek holokausto izeneko garai zoritxarreko eta kriminala aurera eraman izan zuten.
Apartheid: Hegoakrikan apartheid izeneko erregimena idarrean egon zen XX. mendean zahar, arrazakiaren adibide ona izan zena. Bere kasuan, arraza beltzeko pertsonak baztertzen zituen, arraza zurikoen nagusitasuna sustatuz.
Ku Klux Klan: Erakunde arrazisten artean, Ku Klus Klan ezagunetarikoa da. 1865ean sortui zuten AEBetan, eta gaur egun oraindik desagertu ez bada ere, oso modu isoslatuan ibiltzen da.
Pertsona askok pentsatu arren arrazakeria esklabutzarekin, zapalkuntzarekin, erbesteratzeekin edota kanpotarrekin amaitu zela; baina errealitatea ez da hori. Arrazakeria aldatu egin da eta ez amaitu, aldaketak horiek " Arrazakeriaren forma berriak " dira.
Arrazakeria nola aldatu den jakiteko aldaketa klabe bat dago . Gaur egun pertsona gahienak ez-arraziztazat daukate bere burua eta ekintza ez-arrazizten alde daude.Ala ere egunero-egunero entzuten dugu inmigranteekiko tratu desberdina edo negatiboa: Errumaniar gitanoak Frantziatik erbesteratzeko nahia, ijitoak gipoituak izan direla Italian, Alemanian eta Espanian.
SOS ARRAZAKERIA
1.- Taberna, diskoteka edo beste lokal batean sartzerakoan baztertuak izan diren pertsona askoren salaketak jasotzen dira.
2.- Etorkinek pisu bat bilatzean aurkitzen dituzten oztopoak.
3.- Eskoletan klaseetan gertatzen diren gatazka arrazista eta xenofoboak
aurre egiteko.
Arrazakeria forma berrietan bi mota aurkitzen dira: ageriko arrazakeria.
Lehenengo ageriko arrazakeria eta bigrren ezkutuko arrazakeria. Lehenengo motaren arabera ekintza arraziztak kontzienteki eta argi eta garbi identifikatuei egiten die erreferentzia. Bigarren mota aldiz, kontzienteki egiten ez diren ekintza arraziztak dira. Arrazakeria mota hauek bananduta nahiz batera eman daitezke.
Esan beharra dago gaur egungo egoera, arrazakeria ezkutatuarekin guztiz lotuta dagoela. Europako pertsona gehienek guztiz txarto ikusten dute inmigranteei tratu deberdinak egitea. Hasiera batean guztiz baikorra izan baharko zen datu hau ostopo bilakatzea da.
Arrazakeria forma berrietan bi mota aurkitzen dira :AGERIKO arrazakeria eta EZKUTUKO arrazakeria . Lehenego motaren arabera ekintza arraziztak kontzienteki eta argi eta garbi identifikatuei egiten die erreferentzia . Bigarren motak aldiz, kontzienteki egiten ez diren ekintza arraziztak dira. Arrazakeria mota hauek bananduta nahiz batera eman daitezke.
Esan beharra dago gaur egungo egoera, arrazakeria ezkutuarekin guztiz lotua dagoela.Europako pertsona gehienek guztiz txarto ikusten dute inmigranteei tratu desberdinak egitea. hau da,jendea bere buruaez-arraziztatzat badu, arrazakeria kontrako kanpainekin ez dira identifikatuta sentituko, ,hori dela eta,oraingoz, ezin izango dugu arrazakeria gure artetik baztertuko.