ANOREXIA...ZER DA? Jatorri psikikoa duen gaixotasuna da.Anorexia duen pertsona batek, gizentzeko beldurrez,jateari uzten diote, haien gorputza lodi ikusten baitute, eta beraz, ez daude pozik haien irudiarekin. Pubertaroaren eta nerabezaroaren artean agertzen da, nesken artean batik bat .Hala ere , gero eta gizonezko gehiago pairatzen duten gaixotasuna da. Gaixotaun hau , batez ere, gaur eguneko gizarteari eragiten dio, azken urte hauetan irudiak hartu duen garrantzia dela eta. Telebista ikustean gero eta nabariagoak dira modelo argalen presentzia, eta txarrena dena ,zenbat eta argalago egon orduan eta arrakasta handiagoa lortzen dute. Baina zergaitik da hain garrantzitsua gure irudia?Kapaz izango zinateke bizitza emateko zure burua argal ikusteko?
BULIMIA...ZER DA?Bulimia anorexiarekin lotuta dagoen gaixotasuna da,eta askotan, batera agertzen dira. Bulimia ere elikadura nahaste bat dela esan daiteke. Gaixotasun honen jatorria biologikoa zein psikologikoa izan daitezke. Bulimia duten pertsonek loditzeko beldur handia sortzen zaie. Nahiz eta bere pisua normala izan, gaixoak beti lodiegi ikusten dute haien burua, eta edozein gauza egiten du argaltzeko. Horregatik, normalean, gaixotasun hau jasaten duten pertsonek [[#|dieta]] kaltegarri asko egiten dituzte, medikuaren kontrolik gabe. Elikagaien mugaketak antsietate handia eragiten die, eta horrek kontrolik gabe jatera eramaten die .
Gaixotasun honek jende gazteari eragiten dio, emakumeei, batez ere eta anorexia izan duten pertsonek arrisku handiagoa izaten dute bulimian jaisteko.Gaixotasun honetan bi mota bereiz daitezke:
-PURGAGARRIA: oka egiten dutenak edo laxante eta diuretikoetara jotzen dutenak.-EZ PURGAGARRIA: kirol gehiegi egiten dutenak eta barau egiten dutenak .Ondorio fisiko garrantzitsuenak honako hauek dira: ahultasuna, buruko mina, hortzetako arazoak, zorabioak, ilea galtzea, hilerokoaren irregulartasuna eta pisu gorabehera handiak . ANOREXIA 1SINTOMAK ETA ZEINUAK Uko egiten zaio norbere adina eta altuerarekiko pisu minimo egokia mantentzeari.Elikadura ohituren alterazioa :gutxiago jan, fibra kopuruak gehitu...Pisu galera garrantzitsua, argal egon arren, lodi gaudela pentsatuz.Baskula pisua kontrolatzen da askotan.Urduritasuna jatorduetan, jatorduak kendu.Bakardadean jatea.Janariari buruz ingurukoekin gezurretan ibiltzea.Janaria eskutatzea.Gehiegizko interesa janari eta dietei buruzko iragarkietan.Janariaren inguruko ospakizunetan egoteari uko egitea.Ordenarekiko gehiegizko kezka, eta aktibitate gehitzea.Ariketa fisikoaren areagotzea.Elikaduraren behaketa etengabea, baita pisua, taila eta itxura fisikoarena.Gehiegizko kezka besteek itxura fisikoari buruz esan dezaketenagatik.Inguru sozialarekiko etengabeko isolamendua: familia, lagun eta kideekiko.Ikasketekiko gehiegizko arreta, baina errendimendua zailtasun handiekin.Nekea, ahultasuna, zorabioak, zurbiltasuna, ilearen erorketa, azkazal urdinak, hotza eta idorreria.Nesken kasuan, hilerokoaren irregulartasun edo galera. TRATAMENDUA
Tratamendu eraginkorrena, mediku, psikiatra, psikologo, endokrinologo eta erizainek osaturiko disziplina anitzeko ekipo batek eginikoa da, familiaren elkarlanarekin.Familiak mediku taldea babestu behar du. Bere mesfidantza gaixoarentzat oso kaltegarria gerta daiteke. Familiak kolaboratu egin behar du, eta profesionalei tratamenduari buruzko informazioa eskatu, baita eredu eta orientazioak ere, nola lagundu behar duten jakiteko.
2. BULIMIA ZEINUAK ETA SINTOMAK
Pisuarekiko gehiegizko kezka.Kontrolik gabe jatea, betekara handiak epe motzetan. Jaten gelditu ezineko sentsazioa.Betekadak orekatzeko dieta zorrotzak edo barauliak egitea.
Okada eragitea pisuaren gorebeherak.Irudi osasuntzua itxuraz, gaixotasuna antzematea zaiatzen duena.Jatorduen ondoren sarritan joaten da komunera.Maiz pisatzea.Jatorduetan urduritzea.Ingurukoei gezurretan ibiltzea elikadura eta jokaerak desegokien buruz.Janaria eskutatzea.Jakiak desagertzen dira .ziurtasuneza, onespen beharra.Erraz antzematen diren humore aldaketak.Gehiegizko interesa erakustea janariei eta dietei buruzko iragarkietak.Izaera aldaketak.Ordenaren inguruko gehiegizko kezkak, eta aktibitatearen handitzea.Elikaduraren behaketak .Gehiegizko kezka itxurara fisikoari.Inguru sozialekiko etengabeko isolamendua.Janaria dagoen egoera pulikoak ekiditea.
BIGOREXIA Bigorexia nerbio-anorexiaren aurkako gaitza da.
Gaixotasuna hau jasaten duten pertsonak beraien gorputzarekin obsesionatuta daude.Gorputzeko giharrak gutxi garatuta dituztela uzte dute, edota gorputzaren itxura fisikoa obetu behar dutela.Horregatik, beraien gorputza obeto ikusteko, eta beraien gorputzarekin gustura sentitzeko, ariketa fisikoa egiten dute.Arazoa, ariketak gehiegizko bihurtzen direnean sortzen da.Gainera, kasu askotan, ariketa fisikoa egiteaz gain, gaixoak anabolikoak eta esteroideak hartzen ditu.
ORTOREXIA Ortorexia jasaten duten pertsonek janari garbia soilik jaten dute.Osasuntzu jatearen ondorioz, aragiari uko egiten diote.
Garbi jatearen opsesioak, gorputzarentzat beharrezkoak diren elikagaiak alboratzea dakar eta zenbait kasuetan, gorputzak behar horiek asetzen ez dituztenez, gaitz larrikoak jasateko arriskua ere badago.Beraien buruz etxetik atera ezin baituzte jan, eta horregatik, nahiago dute etxean bakarrik geratu.
Jatorri psikikoa duen gaixotasuna da.Anorexia duen pertsona batek, gizentzeko beldurrez,jateari uzten diote, haien gorputza lodi ikusten baitute, eta beraz, ez daude pozik haien irudiarekin.
Pubertaroaren eta nerabezaroaren artean agertzen da, nesken artean batik bat .Hala ere , gero eta gizonezko gehiago pairatzen duten gaixotasuna da.
Gaixotaun hau , batez ere, gaur eguneko gizarteari eragiten dio, azken urte hauetan irudiak hartu duen garrantzia dela eta.
Telebista ikustean gero eta nabariagoak dira modelo argalen presentzia, eta txarrena dena ,zenbat eta argalago egon orduan eta arrakasta handiagoa lortzen dute.
Baina zergaitik da hain garrantzitsua gure irudia?Kapaz izango zinateke bizitza emateko zure burua argal ikusteko?
BULIMIA...ZER DA?Bulimia anorexiarekin lotuta dagoen gaixotasuna da,eta askotan, batera agertzen dira.
Bulimia ere elikadura nahaste bat dela esan daiteke. Gaixotasun honen jatorria biologikoa zein psikologikoa izan daitezke. Bulimia duten pertsonek loditzeko beldur handia sortzen zaie. Nahiz eta bere pisua normala izan, gaixoak beti lodiegi ikusten dute haien burua, eta edozein gauza egiten du argaltzeko. Horregatik, normalean, gaixotasun hau jasaten duten pertsonek [[#|dieta]] kaltegarri asko egiten dituzte, medikuaren kontrolik gabe. Elikagaien mugaketak antsietate handia eragiten die, eta horrek kontrolik gabe jatera eramaten die .
Gaixotasun honek jende gazteari eragiten dio, emakumeei, batez ere eta anorexia izan duten pertsonek arrisku handiagoa izaten dute bulimian jaisteko.Gaixotasun honetan bi mota bereiz daitezke:
-PURGAGARRIA: oka egiten dutenak edo laxante eta diuretikoetara jotzen dutenak.-EZ PURGAGARRIA: kirol gehiegi egiten dutenak eta barau egiten dutenak .Ondorio fisiko garrantzitsuenak honako hauek dira: ahultasuna, buruko mina, hortzetako arazoak, zorabioak, ilea galtzea, hilerokoaren irregulartasuna eta pisu gorabehera handiak .
ANOREXIA 1SINTOMAK ETA ZEINUAK
Uko egiten zaio norbere adina eta altuerarekiko pisu minimo egokia mantentzeari.Elikadura ohituren alterazioa :gutxiago jan, fibra kopuruak gehitu...Pisu galera garrantzitsua, argal egon arren, lodi gaudela pentsatuz.Baskula pisua kontrolatzen da askotan.Urduritasuna jatorduetan, jatorduak kendu.Bakardadean jatea.Janariari buruz ingurukoekin gezurretan ibiltzea.Janaria eskutatzea.Gehiegizko interesa janari eta dietei buruzko iragarkietan.Janariaren inguruko ospakizunetan egoteari uko egitea.Ordenarekiko gehiegizko kezka, eta aktibitate gehitzea.Ariketa fisikoaren areagotzea.Elikaduraren behaketa etengabea, baita pisua, taila eta itxura fisikoarena.Gehiegizko kezka besteek itxura fisikoari buruz esan dezaketenagatik.Inguru sozialarekiko etengabeko isolamendua: familia, lagun eta kideekiko.Ikasketekiko gehiegizko arreta, baina errendimendua zailtasun handiekin.Nekea, ahultasuna, zorabioak, zurbiltasuna, ilearen erorketa, azkazal urdinak, hotza eta idorreria.Nesken kasuan, hilerokoaren irregulartasun edo galera.
TRATAMENDUA
Tratamendu eraginkorrena, mediku, psikiatra, psikologo, endokrinologo eta erizainek osaturiko disziplina anitzeko ekipo batek eginikoa da, familiaren elkarlanarekin.Familiak mediku taldea babestu behar du. Bere mesfidantza gaixoarentzat oso kaltegarria gerta daiteke. Familiak kolaboratu egin behar du, eta profesionalei tratamenduari buruzko informazioa eskatu, baita eredu eta orientazioak ere, nola lagundu behar duten jakiteko.
2. BULIMIA
ZEINUAK ETA SINTOMAK
Pisuarekiko gehiegizko kezka.Kontrolik gabe jatea, betekara handiak epe motzetan. Jaten gelditu ezineko sentsazioa.Betekadak orekatzeko dieta zorrotzak edo barauliak egitea.
Okada eragitea pisuaren gorebeherak.Irudi osasuntzua itxuraz, gaixotasuna antzematea zaiatzen duena.Jatorduen ondoren sarritan joaten da komunera.Maiz pisatzea.Jatorduetan urduritzea.Ingurukoei gezurretan ibiltzea elikadura eta jokaerak desegokien buruz.Janaria eskutatzea.Jakiak desagertzen dira .ziurtasuneza, onespen beharra.Erraz antzematen diren humore aldaketak.Gehiegizko interesa erakustea janariei eta dietei buruzko iragarkietak.Izaera aldaketak.Ordenaren inguruko gehiegizko kezkak, eta aktibitatearen handitzea.Elikaduraren behaketak .Gehiegizko kezka itxurara fisikoari.Inguru sozialekiko etengabeko isolamendua.Janaria dagoen egoera pulikoak ekiditea.
BIGOREXIA
Bigorexia nerbio-anorexiaren aurkako gaitza da.
Gaixotasuna hau jasaten duten pertsonak beraien gorputzarekin obsesionatuta daude.Gorputzeko giharrak gutxi garatuta dituztela uzte dute, edota gorputzaren itxura fisikoa obetu behar dutela.Horregatik, beraien gorputza obeto ikusteko, eta beraien gorputzarekin gustura sentitzeko, ariketa fisikoa egiten dute.Arazoa, ariketak gehiegizko bihurtzen direnean sortzen da.Gainera, kasu askotan, ariketa fisikoa egiteaz gain, gaixoak anabolikoak eta esteroideak hartzen ditu.
ORTOREXIA
Ortorexia jasaten duten pertsonek janari garbia soilik jaten dute.Osasuntzu jatearen ondorioz, aragiari uko egiten diote.
Garbi jatearen opsesioak, gorputzarentzat beharrezkoak diren elikagaiak alboratzea dakar eta zenbait kasuetan, gorputzak behar horiek asetzen ez dituztenez, gaitz larrikoak jasateko arriskua ere badago.Beraien buruz etxetik atera ezin baituzte jan, eta horregatik, nahiago dute etxean bakarrik geratu.